Osmanlıdan Cumhuriyete Sarız

Aziz Altı

Yerel tarih çalışmaları, son yıllarda ülkemizde yoğun olarak üzerinde durulan alanlardan birisidir. Bu tarz yapılan çalışmalar, bölgesel olarak o yörenin geçmişine ışık tutması bakımından önemli bir yere sahiptir. Yerel tarih araştırmalarının mikro anlamda bölgeye yaptığı katkısının yanı sıra, makro anlamda ülke tarihinin aydınlatılmasına bir nebzede olsa fayda sağlayacağı kanaatindeyiz. Ülkemizin küçük ve şirin bir ilçesi olan Sarız, şimdiye kadar her manada hak ettiği değeri görememiştir. Bu duruma bilimsel olarak araştırılması da dâhildir. Bu ana değin, Sarız’ın birkaç köyü hakkında yazılan kitaplar haricinde ilçenin tarihine yönelik herhangi bir bilimsel çalışma ortaya konulmamıştır. Gerek bu sebepten gerekse yöreye ait bir vatandaş olarak burasının araştırılıp, gün yüzüne çıkarılmasını manevi bir borç bildiğimden ötürü böyle bir çalışmaya adım atmış bulunuyorum. Eser genel olarak Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi olmak üzere iki kısımda ele alınmıştır. Osmanlı dönemindeki başlıkta değinilen konular genel itibariyle aşiretlerin Sarız’a yerleşmesiyle birlikte Sarız’ın teşekkülü ile ilgilidir. Cumhuriyet döneminde ise bir nahiyeden ilçeye dönüştürülen süreç hakkında bilgi verilip, sonrasında arşivlerden, meclis tutanaklarından ve gazetelerden elde edilen çeşitli konulardaki verilerden yola çıkılarak Sarız’ın sosyoekonomik, ticari ve idari yönleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ele aldığımız bu çalışma her ne kadar hacimce küçük olsa da ihtiva ettiği bilgiler ve İlçenin tarihine yönelik yapılan ilk kapsamlı çalışma olması sebebiyle önemlidir.