Aristophanes Atlılar

Deniz Kundakçı

Atlılar, Aristophanes’in Lenaia Festivali’nde M.Ö. 424 yılının Şubat ayında sergilenmiş ve birincilik ödülünü kazanmış ilgi çekici bir oyunudur. Oyun esasen Pilos’ta kazandığı başarı ile Atina idaresinde gücünün zirvesine ulasan Kleon’a yapılmış açık bir saldırı niteliğindedir. Aristophanes oyunda, Perikles sonrasında Atina’da etkili bir isim halini alan Kleon’un, siyasi hayatı boyunca haksız kazançla biriktirdiği devasa serveti de çeşitli şekillerde eleştirmekten çekinmemiştir. Savaştan bıkmış olan Atinalılar’ın barışa duydukları özlemi birçok eserinde ele alan Aristophanes, bu oyununda da Spartalılar tarafından önerilen barış tekliflerine yanaşmayan Kleon’un bu tavrına şiddetle karsı çıkmaktadır. Eserin adını taşıyan Atlılar, askerliğini atlı süvari olarak yapan ve toplumun daha zengin ve eğitimli sınıfından seçilen ayrıcalıklı bir kesimi temsil etmektedir. Aristophanes bu eserde izleyicisine gerçekte olmasa da; Yunan dünyasındaki kardeş kavgasının bir sonucu olan Peloponnesos Savaşı’nın acılarının geride bırakıldığı ve barışın hüküm sürebildiği fantastik bir dünya önerisinde bulunmuştur. Türkçe’ye ilk kez çevrilmiş olan bu oyunun Yunan komedyalarının edebi derinliğine ilgi duyan okuyucunun bu arayışına katkı sunacağını umuyoruz. Ayrıca oyunun sunduğu teatral perspektifle, Atina doğrudan demokrasinin toplumsal, siyasal ve ekonomik yönlerini merak eden sosyal bilimlerin değişik alanlarından birçok araştırmacıya yardımcı olabileceği düşünülmektedir.