Buddhizm Sözlüğü

Korhan Kaya

Hindistan, Batı’yı masal edebiyatıyla, Doğu’yu ise Buddhizm yoluyla etkilemiştir. 2500 yıllık bir geçmişe sahip olan Buddhizmi, yayıldığı sahaların özelliklerini de göz önüne alarak tam mânâsıyla anlamak için, konuyla ilgili kitaplar okumak, terimlere alışmak ve biraz gayret sarf etmek şarttır. Korhan Kaya’nın Buddhizm Sözlüğü ise bu alanda büyük bir boşluğu dolduruyor. Yalnızca bir sözlük olarak değil, bir kitap gibi baştan sona okunduğunda neredeyse her maddede Doğu bilgeliğinin büyük yol izleri görülecektir. Buddha’nın felsefesini, Buddha öldükten yaklaşık yüz yıl sonra başlayan hizip hareketlerinin neticesinde ortaya çıkan iki ana akımı, yani Hīnāyana ve Mahāyāna’yı tam olarak anlamak, Şrī Lankā başta olmak üzere Güney Asya’ya yayılmış olan Güney Buddhizmini (Theravāda’yı) ve özellikle de Kuzey Asya’da çok etkin olan Mahāyāna Buddhizmi’nin Çin, Kore, Japon ve Tibet varyantlarını doğru anlayabilmek için bir kılavuza gereksinim vardır. Bu sözlük, başta Hint Buddhizmi olmak üzere, Hindistan dışında yayıldığı coğrafyaların farklı dil ve kültürlerindeki Buddhist oluşumlarının en belli başlı yer, kavram ve kişilerini doğru izah edebilmek ve okuyucuyu Buddhizm konusunda aydınlatmak üzere hazırlanmıştır. Uygur Buddhizmi ile ilgili konulara da değinen bu sözlük, sosyal bilimlerin pek çok farklı disiplinine ve ayrıca teoloji ile ilgilenen her türlü okuyucuya hitap etmektedir.