Kürt Edebiyatında Şiir ve Halk Şarkıları Tahlilleri

Abdurrahman Gümgüm

Bu çalışma iki bölüm halinde ele alınmıştır. İlk bölümde şiir tahlillerine yer verilmiştir. İkinci bölümnde ise Kürt halk şarkıları ele alınmış ve bunların epik (destansı) yanları gösterilmeye çalışılmıştır. Ve bu halk şarkılarının tahlillerinde, bir bakıma yakın Kürt tarihi de (iki dünya savaşı arası) irdelenmiştir; özellikle de halk kahramanlığı yönüyle… Ele alınan beş şiir de klasik Kürt edebiyatı örneklerinden alınmıştır. Burada sırasıyla Melayê Cizîrî (1568-1640), Feqiyê Teyran (1540-1631), Ehmedê Xanî (1651-1709), Cîgerxwîn (1903-1984) ve Serda Selaheddînê Gimgimî (Selahattin Gümgüm, 1945-1967) birer şiirle incelenmiştir. Tahlili yapılan şiirlerin tamamı aruz vezniyle yazılmıştır. Aruz vezninin de hece vezninin de okunuşlarında bir doğal ahenk vardır; hele aruz vezninde, her kalıp ayrı bir okunuş ahengine sahiptir ve şiir ona göre okunursa insanların duygularını çok daha etkili okşar ve kendini “duyurma” gücünü arttırır. Aruzla yazılan her şiirin kalıbı, şiirin altına yazılmıştır